กรอฟันผุแล้วเสียวระหว่างอุดฟัน ควรทำอย่างไร

ถ้าเสียวแปลบหรือเจ็บขณะกรอฟันผุ ให้ส่งสัญญาณขอพักและบอกทันตแพทย์ทันที แม้ฉีดยาชาแล้วก็สามารถแจ้งได้ ไม่จำเป็นต้องฝืนทนจนทำเสร็จ ความรู้สึกถูกกดหรือขยับอาจยังเกิดขึ้นได้ขณะใช้ยาชา แต่หากเป็นความเจ็บปวด ควรได้รับการประเมินก่อนทำต่อ และแค่อาการเสียวเพียงอย่างเดียวก็ยังบอกไม่ได้ว่าฟันผุลึกถึงโพรงประสาทหรือไม่

เสียวระหว่างกรอฟัน ควรบอกหมออย่างไร

ก่อนเริ่มรักษา ลองตกลงสัญญาณขอพักกับทันตแพทย์ไว้ก่อน เช่น การยกมือเมื่อเริ่มรู้สึกเจ็บหรืออยากหยุดพัก หากคุณเคยมีประสบการณ์ทำฟันแล้วเจ็บแม้จะใช้ยาชา ควรเล่าให้ทันตแพทย์ฟังล่วงหน้า พร้อมแจ้งโรคประจำตัว ยาที่ใช้ และประวัติแพ้ยา เพื่อช่วยให้ทันตแพทย์วางแผนการระงับปวดได้เหมาะกับคุณ

เมื่อเริ่มเสียวหรือเจ็บระหว่างทำ แนะนำให้ทำตามลำดับนี้

ส่งสัญญาณขอพัก ใช้สัญญาณที่ตกลงกันไว้ เพื่อให้ทันตแพทย์หยุดและนำเครื่องมือออกจากช่องปากอย่างปลอดภัย
บอกความรู้สึกให้ชัดเจน เช่น “เสียวแปลบตอนกรอ” หรือ “ยังเจ็บแม้รู้สึกชาแล้ว” ไม่ต้องกังวลว่าจะใช้คำศัพท์ทันตกรรมไม่ถูกต้อง
ให้ทันตแพทย์ประเมินก่อนทำต่อ ทั้งบริเวณที่เจ็บและผลของยาชา อาจต้องรอให้ยาออกฤทธิ์หรือปรับการระงับปวดตามความเหมาะสม

ข้อมูลสั้น ๆ ที่จะช่วยให้คุณเล่าอาการได้ตรงจุด มี 4 เรื่อง ได้แก่

เสียวตอนไหน — เกิดขึ้นขณะกรอหรือช่วงอื่นของการทำ
หยุดแล้วยังปวดไหม — อาการหายเร็วหรือปวดค้าง
ใช้ยาชาแล้วยังเจ็บไหม — บอกตามความรู้สึกจริงของคุณได้เลย
ก่อนทำมีอาการไหม — เคยปวดขึ้นมาเอง หรือปวดจนตื่นกลางดึกหรือไม่

ไม่จำเป็นต้องรอให้อาการหนักขึ้นจึงค่อยบอก หากคุณไม่แน่ใจว่าเป็นแค่แรงกดหรือความเจ็บปวด ก็สามารถขอพักเพื่อให้ทันตแพทย์ช่วยประเมินได้เสมอ

โมเดลฟันจำลองสองซี่เปรียบเทียบรอยผุในชั้นเนื้อฟันกับรอยผุลึกถึงโพรงประสาท ไม่ใช่ภาพวินิจฉัยของผู้ป่วย

ทำไมจึงเสียว และต่างจากแรงกดอย่างไร

ใต้ชั้นเคลือบฟันของเราคือชั้นเนื้อฟัน ซึ่งมีท่อขนาดเล็กอยู่ภายใน เมื่อชั้นปกป้องนี้เสียไปจากฟันผุ สิ่งกระตุ้นต่าง ๆ อาจส่งผ่านเนื้อฟันไปยังส่วนรับความรู้สึกได้ ลึกลงไปจากนั้นคือโพรงประสาทฟันที่มีเส้นประสาทและหลอดเลือด ทันตแพทย์จึงต้องพิจารณาสภาพฟันร่วมกับอาการ โดยไม่ใช้แค่ความเสียวระหว่างกรอมาเป็นตัวตัดสินความลึกของรอยผุเพียงอย่างเดียว

ยาชาเฉพาะที่จะช่วยยับยั้งการส่งสัญญาณความเจ็บปวด โดยที่คุณยังรู้สึกตัวอยู่ ทันตแพทย์จะประเมินความชาก่อนเริ่ม แต่ระหว่างทำ คุณยังควรสื่อสารความรู้สึกที่เกิดขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อรู้สึกเจ็บ

ความรู้สึกระหว่างทำ	ควรเข้าใจอย่างไร	สิ่งที่ควรทำ
รู้สึกกดหรือขยับ แต่ไม่เจ็บ	อาจยังรับรู้ได้แม้ใช้ยาชา	แจ้งได้หากรู้สึกไม่สบายตัวหรืออยากพัก
เสียวแปลบหรือเจ็บขณะกรอ	ต้องประเมินความเจ็บและการระงับปวด	ส่งสัญญาณขอพักทันที
หยุดกรอแล้วยังปวด หรือปวดขึ้นเอง	ต้องประเมินสาเหตุจากฟันเพิ่มเติม	บอกให้ทราบว่าปวดต่อเนื่อง ไม่ฝืนทำต่อโดยไม่แจ้ง

ตารางนี้ใช้เพื่อช่วยสื่อสารอาการเท่านั้น ไม่ได้ใช้เพื่อวินิจฉัยวิธีรักษา หากพบว่ารอยผุลึกถึงเนื้อเยื่อในโพรงประสาท อาจต้องพิจารณาการรักษาเพิ่มเติม เช่น การรักษารากฟัน ซึ่งขึ้นอยู่กับผลตรวจของทันตแพทย์

หลังอุดเสร็จ อาการแบบไหนควรกลับไปตรวจ

อาการระหว่างกรอฟันกับอาการหลังอุดควรแยกพิจารณากัน หลังทำฟันเสร็จอาจมีอาการเสียวต่อความร้อนหรือเย็นชั่วคราวได้ แต่หากปวดค้างหลังหยุดสิ่งกระตุ้น เจ็บเวลากัด ปวดต่อเนื่อง หรืออาการรุนแรงขึ้น ควรติดต่อทันตแพทย์โดยเร็ว ไม่ต้องรอให้ครบจำนวนวันที่คิดว่าควรหายเอง

หากมีเหงือกหรือใบหน้าบวม มีไข้ หรือสงสัยว่ามีหนองร่วมกับอาการปวดฟัน ควรขอรับการตรวจอย่างเร่งด่วน ส่วนกรณีที่ หายใจ กลืน หรือพูดลำบาก บวมมากในช่องปาก บวมรอบตา หรืออ้าปากลำบากมาก ให้รีบไปห้องฉุกเฉินทันที ไม่ควรรอการตอบกลับทางข้อความ

คำถามที่พบบ่อย

เสียวตอนกรอ แปลว่าต้องรักษารากฟันไหม

ยังสรุปไม่ได้ในทันที อาการเสียวเกิดได้จากหลายสาเหตุ การรักษาที่เหมาะสมจะขึ้นอยู่กับความเสียหายของฟันและสภาพเนื้อเยื่อภายใน หากจำเป็นต้องเปลี่ยนแผนจากการอุดฟัน ทันตแพทย์จะอธิบายเหตุผลและทางเลือกตามผลตรวจ ไม่ควรด่วนตัดสินจากอาการเสียวเพียงครั้งเดียว

กลัวเข็ม ขอไม่ฉีดยาชาได้หรือไม่

คุณสามารถบอกความกังวลและพูดคุยเรื่องทางเลือกกับทันตแพทย์ได้ แต่ควรให้ทันตแพทย์เป็นผู้ประเมินวิธีระงับปวดตามความจำเป็นของงานและสุขภาพของคุณ ยาชาแบบทาอาจช่วยให้บริเวณที่จะฉีดรู้สึกชาก่อนได้ แต่ไม่ควรเข้าใจว่าใช้แทนยาชาแบบฉีดสำหรับการอุดฟันได้ทุกกรณี

ยาสีฟันลดเสียวฟันช่วยแทนยาชาระหว่างกรอได้ไหม

ยาสีฟันลดเสียวฟันใช้สำหรับดูแลอาการจากบางสาเหตุ และมักต้องใช้ต่อเนื่องหลายครั้ง จึงไม่ใช่วิธีระงับปวดแบบทันทีระหว่างการกรอฟัน หากรู้สึกเจ็บขณะทำ ให้แจ้งทันตแพทย์เพื่อประเมินทันที ไม่ควรใช้การเปลี่ยนยาสีฟันมาทดแทนการตรวจหรือรักษาฟันผุ

แหล่งอ้างอิง

ทันตแพทย์ผู้ตรวจทานบทความ

ทพญ.กนกสิริ จริยเศรษฐพงศ์ (หมอปันปัน)

วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (ทันตกรรมประดิษฐ์) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ทันตแพทยศาสตรบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (เกียรตินิยมอันดับ 2)

นัดปรึกษาคุณหมอ →

(ข้อมูลนี้ใช้ประกอบความเข้าใจ ไม่แทนการตรวจวินิจฉัยหรือคำแนะนำเฉพาะบุคคลจากทันตแพทย์)

แผนที่คลินิก · ใกล้ BTS เพลินจิต

ปรึกษาปัญหาฟันฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย