แปรงฟันแล้วทำไมยังมีกลิ่นปาก ควรตรวจอะไรบ้าง?

แปรงฟันทำความสะอาดแล้วแต่ยังมีกลิ่นปาก อาจเกิดจากคราบบนลิ้น ซอกฟัน ปัญหาเหงือก ฟันผุ หรือภาวะปากแห้ง จึงไม่ควรด่วนสรุปว่าแปรงฟันไม่สะอาดหรือพึ่งแค่การเปลี่ยนยาสีฟัน การสังเกตอาการร่วมและไปพบทันตแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ จะช่วยให้ดูแลได้ตรงจุด โดยเฉพาะเมื่อกลิ่นยังคงอยู่แม้ดูแลช่องปากอย่างสม่ำเสมอแล้วก็ตาม

ทำไมแปรงฟันแล้วกลิ่นปากยังไม่หาย

แม้การแปรงฟันจะทำความสะอาดผิวฟันได้ดี แต่ยังมีบริเวณที่ต้องดูแลเพิ่ม เช่น ลิ้นและซอกฟัน ลิ้นเป็นจุดสะสมแบคทีเรียได้ ขณะที่ฟันผุและโรคปริทันต์ ซึ่งกระทบเหงือกและเนื้อเยื่อที่พยุงฟัน ก็อาจเกี่ยวข้องกับกลิ่นปากได้เช่นกัน

น้ำลายมีส่วนช่วยชะล้างในช่องปาก เมื่อมีภาวะปากแห้งจากการใช้ยาบางชนิดหรือการหายใจทางปาก กลิ่นปากจึงอาจยังอยู่แม้แปรงฟันแล้ว อาหารกลิ่นแรงและการสูบบุหรี่ก็เป็นปัจจัยได้ กลิ่นปากเพียงอย่างเดียวจึงยังบอกไม่ได้ว่าเกิดจากโรคใด

โมเดลจำลองสามชิ้นแสดงตัวอย่างบริเวณที่ทันตแพทย์อาจประเมิน ได้แก่ ลิ้น ซอกฟัน และขอบเหงือก ไม่ใช่ภาพผลรักษาหรือรายชื่อสาเหตุทั้งหมด

ไปพบทันตแพทย์แล้วควรตรวจอะไรบ้าง

การสังเกตอาการเบื้องต้นจะช่วยให้เตรียมตัวก่อนไปพบทันตแพทย์ได้ดีขึ้น อาการเหล่านี้อาจเกิดขึ้นพร้อมกันและควรให้ทันตแพทย์เป็นผู้ประเมิน ไม่ควรใช้เพื่อวินิจฉัยโรคด้วยตัวเอง

จุดที่ควรประเมิน	สิ่งที่สังเกตหรือเล่าให้ทันตแพทย์ฟัง	ประเด็นที่ตรวจ
ลิ้นและซอกฟัน	มีคราบบนลิ้นหรืออาหารติดซอกเดิมบ่อย	คราบสะสมและบริเวณที่ทำความสะอาดได้ยาก
เหงือกและหินปูน	เลือดออก เหงือกบวม หรือฟันโยก	การอักเสบ หินปูน และความลึกของร่องเหงือก
ฟันผุหรือการติดเชื้อ	มีรูที่ฟัน ปวดฟัน หรือบวม	ตำแหน่งฟันที่มีปัญหาและการติดเชื้อที่อาจเกี่ยวข้อง
ปากแห้ง	ปากเหนียว แห้งบ่อย หรือเริ่มมีอาการหลังเปลี่ยนยา	สุขภาพช่องปาก ประวัติยา โรคประจำตัว และน้ำลายตามความจำเป็น

หากสงสัยโรคเหงือก ทันตแพทย์อาจใช้เครื่องมือตรวจความลึกของร่องเหงือก และพิจารณาภาพเอกซเรย์เพื่อดูการสูญเสียกระดูกรอบฟันตามข้อบ่งชี้ ทั้งนี้ แนวทางการตรวจของแต่ละคนอาจแตกต่างกัน ไม่ได้หมายความว่าทุกคนที่มีกลิ่นปากต้องได้รับการตรวจเหมือนกันทั้งหมด

เช็กลิสต์สั้น ๆ ก่อนนัดตรวจ

กลิ่นเริ่มเมื่อไร เป็นช่วงไหนของวัน
มีเลือดออก ปวดฟัน หรือบวมไหม
ปากแห้งหรือหายใจทางปากบ่อยไหม
ใช้ยาอะไร มีโรคประจำตัวอะไร

นำรายชื่อยาที่ใช้อยู่ไปด้วย หากสงสัยว่ายาทำให้ปากแห้ง ให้ปรึกษาผู้รักษา อย่าหยุดหรือปรับยาเอง เพราะแนวทางดูแลขึ้นกับสาเหตุ

ระหว่างรอตรวจ ดูแลอย่างไรให้เหมาะสม

ควรแปรงฟันอย่างนุ่มนวลด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์อย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง ครั้งละ 2 นาที พร้อมทั้งใช้ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟันทำความสะอาดทุกวัน และทำความสะอาดลิ้นอย่างอ่อนโยนวันละครั้ง โดยระวังไม่ขัดแรงจนเหงือกหรือลิ้นเลือดออก สำหรับผู้ที่ใส่ฟันปลอมชนิดถอดได้ ควรทำความสะอาดและถอดออกก่อนนอน

หากมีอาการปากแห้ง การจิบน้ำหรือเคี้ยวหมากฝรั่งชนิดปราศจากน้ำตาลอาจช่วยบรรเทาอาการได้ แต่หากปากแห้งต่อเนื่องก็ควรหาสาเหตุ น้ำยาบ้วนปากบางชนิดช่วยลดกลิ่นได้ชั่วคราว จึงไม่ควรใช้แทนการทำความสะอาดช่องปาก หรือเลื่อนนัดตรวจเพียงเพราะรู้สึกว่ากลิ่นลดลงหลังใช้

แบบไหนควรนัดตรวจ และแบบไหนต้องรีบไป

หากดูแลด้วยตัวเองแล้วกลิ่นปากยังไม่ดีขึ้นภายในไม่กี่สัปดาห์ ควรนัดพบทันตแพทย์เพื่อตรวจเพิ่มเติม แต่หากมีอาการเหงือกเจ็บ บวม เลือดออก ปวดฟัน หรือฟันแท้โยก ควรนัดตรวจโดยไม่ต้องรอดูอาการเรื่องกลิ่นปาก

หากปวดฟันมาก มีหนอง หน้าหรือขากรรไกรบวม หรือมีไข้ร่วมกับอาการในช่องปาก ให้ติดต่อทันตแพทย์โดยเร็ว เพราะอาจเป็นการติดเชื้อ หากหายใจ พูด หรือกลืนลำบาก บวมมากในปาก อ้าปากลำบากมาก หรือมีตาบวมและการมองเห็นผิดปกติ ให้ไปห้องฉุกเฉินทันที

ขูดหินปูนแล้วกลิ่นปากจะหายไหม?

ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับสาเหตุ หากมีหินปูนหรือปัญหาเหงือก ทันตแพทย์จะวางแผนดูแลส่วนนี้ เพราะหินปูนที่แข็งแล้วแปรงออกเองไม่ได้ แต่หากมีปัจจัยอื่นร่วมด้วยก็ต้องประเมินเพิ่ม จึงรับประกันไม่ได้ว่าขูดหินปูนอย่างเดียวจะทำให้กลิ่นหาย

ถ้าตรวจฟันแล้วไม่พบสาเหตุ ควรทำอย่างไรต่อ?

หากทันตแพทย์ตรวจประเมินแล้วพบว่าสุขภาพช่องปากเป็นปกติแต่ยังมีกลิ่นปากอยู่ อาจได้รับคำแนะนำให้ไปพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุอื่น เช่น ปัญหาไซนัสหรือกรดไหลย้อน โดยพิจารณาอาการร่วม ไม่ควรด่วนสรุปเองว่าเป็นโรคกระเพาะเพียงเพราะมีกลิ่นปาก

แหล่งอ้างอิง

ทันตแพทย์ผู้ตรวจทานบทความ

ทพญ.กนกสิริ จริยเศรษฐพงศ์ (หมอปันปัน)

วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (ทันตกรรมประดิษฐ์) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ทันตแพทยศาสตรบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (เกียรตินิยมอันดับ 2)

นัดปรึกษาคุณหมอ →

(บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือคำแนะนำเฉพาะบุคคล)

แผนที่คลินิก · ใกล้ BTS เพลินจิต

ปรึกษาปัญหาฟันฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย